Köklerin Tarihcesi ve Konumu
Abbasiler döneminde Arabistan Yarimadasi Hz. Ali Torunlarina yogun siddet uyguladi.
Zulüm edildi, Imam Musa-i Kazim Bagdat'ta öldürüldü. Öldürten Abbasi Hanedani Harun-u Resit.
Hz. Ali torunlarinin da Imam Ali Riza önce Mekke'ye, orda Horasan'a Merve (Tus) Sehrine Türkistan'a siginir.
Oglu Ibrahim Elmucap Nisabur'a yerlesir. Türkmenler arasinda Yasamini sürdürür. 817-818 yillari yasam sürer.
Bu seyitler Türkmenler ile Aile Baglari olusturur. Konar göcer Türkmenler, Iran Kuzeyine batiya yönelir.
Buralarda Mehset yakininda yasiyan oymaklar(Kuyan, Milyan, Pulyan) Köylüeri varligini halen sürdürmektedir.
Anadilleri Kurmanci, Zaza, kendilerine Alawi Kurmac denir.
Kuzistan bölgesinde Deylem'de Türkmen kayi boylari yasardi.
11-12 yüzyilda göcer oymankar Mogol Istilasi ile batiya göcen Türkmen Asiret ve oymaklar
1086-1205 yillarinda Dogu Anadolu'ya yerlesir.
Hayvancilik yapan bu Asiret ve Oymaklar, bir kismi güney'e, bir kismi bati'ya gider Yurt edinirler.
Selcuklular Mogollara karsi 1243 yilinda Kösedagi savasini kaybeder. 1250'den Mogol Hakimiyetinden sonra,
Dogu ve Orta Anadolu Ilhanlilarin Hakimiyetine girer.
Dogu Anadolu'da göcebe toplumlar sürekli yer degisirdi. Erdebil yöresinde gelen Türkmenler,
Ocak olarak Imam Riza'li Tunceli Vasgirid (Pertek) Pinarlar Nahiyesi Kocpinar Köyüne yerlesir.
Milu, Millan, Milli Asiret oymak mürsit ocagi (mineyik) Keban cemis gezek.
Bu yörede Sinemilliler Keban yöresinde olmasi ikisi ayni soylu olmasi gerekir.
Anadolu, Kavimler Kapisi olur. Türk oymaklar türkce konusurlar.
Konya'da Selcuklular zaman zaman Iran etkisinde kaldiysada Türkmenler türkce konusmayi birakmadi.
Esiri Baba bir dörtlügü'nde söyle der:
Hosasan'da cikti döküldük yola
Aman Imam Riza sen Mürvet eyle
Mevla Himmet eylesin dardaki kula
Aman Imam Riza sen Mürvet eyle
Türkmen oymaklari Milli, Canbekler 1790 yilinda Iskana tabi olup batiya göc ederler.
Canbekliler Yozgat ve Cekerek'e yerlesirler. Onbes köy olusur.
Dersime yerlesen oymak veya Asiretimiz önce dört kardes idiler.
1: Koca Seyit
2: Köse Seyit = Erzincan, Sivas, Tunceli
3: Mir Seyit
4: Seyit Mencek = Tunceli, Bergini Köyü
Harput (Elazig) Türkmenler Suriye'ye Rakkay sürülürler. Suriye sicak olusu göcer obalar tekrar kuzeye yönelir.
Sivas, Kangal, Hafik, Yildiz Dagina Dumanli Yaylasina dönerler
Konar göcerler vergi vermedigi icin rahatsiz edilirlerdi.
Tokat, Amasya, Corum Ortaköy Yaylasi orta Karadeniz bölgesine cadir kurarlar.
Bu yörede daha önce Kavi (Kavu-Kovular) yerlesmisis, yurt edinmisler.
Milli Ali 1820 yillarinda bugünki Kizilhamza'da kalir, Dede oymak ayni zamanda Talipler ile iliski kurar.
Cevizli'de talipleri Sakallilar ile diyaloglari vardi.
Sakallilar, Cevizli'de yerverip yanina iskan ettirir. Güneye bakan köy kislari ilik olur.
Bu günki Cevizli güneye bakan eski Hitit ve öncesi Kavimlerin yerlesim yeri.
Kazilarda o deneme ait camak, cömlek, kalinti eserler bulunmakta.
Köy o dönemde yogun ormanlikti, zamanla tarla acilmis bahce, bag dikilmis.
Yaz gelince yayla'ya cikan köylüler kil cadirlar kurar, koyun, keci, inek yavrularina dam yapip üsümesin diye korurdu.
Zamani orman ürünleri tarim aletleri yaparlardi. Tarim cok gelismemisti.
Cevizli ismini köy meydaninda bir köy agacinin olusu kayitlarina gecerken bu isim verilir.
Soyadi verilirken köyde bulunan soyadina göre oymaklar sunlardir:
1= Sakalli Ogullari
2=Milli-Milla (Ali ogullari) - oymak
3=Sogu ogullari Ali ogullari) - oymak
4=Samlilar (Some) Garipler - oba oymak
5=Saban ogullari (Sabolar)
6=Cafer ogullari (Canbekler) oymak
7=Alisler(Olüsler) Bagislar
8=Kinnolar(Anneler)
9=Ibis ogullari
10=Geygeller (Sanatkar,Demiciler) ocaklari Genc Abdal
11=Kisseler (Sivas Yildizeli'nden gelme)
12=Babolar (Erzincan, Cayirli)
Orta Asya'da orda Anadolu bozkirlarina yayilan bu oymaklar bin besyüz yillik bir sürectir.
Türkcenin yani sira: acem, zaza, kürtce dillerine katmislar.
Anadil Dünya'nin neresinde olursa olsun, kendini temel olarak korur.
Köyümüz yerlesim'den sonra 1940 yillarinda okul yapilmaya basladi.
Okul olmadigi dönemler askerde cavus olarak askerligini yapmis olan Veli Ilgin (Cavus) ögretim verir.
Musa Aga'nin (Kelek) konaginda, ücüncü sinifa kadar okutmustur.
Köyün egitim okuma orani yüz'de yüzlerde, 1960 yillarinda yogunlasan nüfus.
Gencler sehirlere yöneldi. Avrupa savasta yeni cikmis calistirmak icin isci alimi yapiyordu.
Bir kismi Almanya, Hollanda, Belcika, Fransa'ya calismak icin oralara gidip yerlestiler.
Tarimin verimsiz olusu nedeniyle Büyüksehirlere de göc baslar.
Izmir, Istanbul, Ankara, Corum sehirlerine yogunluklu olarak göc verdi Köyümüz.
Bu gün Köyümüz halen Tarimcilik yapmakta, meyve olarak üzüm, elma, bol miktarda Ceviz vardir.
10.10.2007 Ali Yücel Izmir
